Fasciitis plantaris of hielspoor: waarom de oorzaak vaak niet in je hiel zit
Fasciitis plantaris of hielspoor: waarom de oorzaak vaak niet in je hiel zit
Heb je 's ochtends een scherpe pijn onder je hiel wanneer je uit bed stapt? Voelt wandelen pijnlijk aan na een periode van rust? Dan heb je misschien last van fasciitis plantaris of hielspoor.
Het is één van de meest voorkomende voetklachten die we zien in de praktijk van Barefoot Antwerp. Veel mensen denken dat een hielspoor de oorzaak van hun pijn is, terwijl dat vaak niet klopt. Gelukkig kan een gerichte behandeling met kinesitherapie, oefentherapie en barefoot training in veel gevallen voor een duurzaam herstel zorgen.
In deze blog leggen we uit wat fasciitis plantaris precies is, hoe de klachten ontstaan en waarom een behandeling verder moet kijken dan alleen de pijnlijke hiel.
Wat is fasciitis plantaris?
De fascia plantaris, ook wel de peesplaat genoemd, is een stevige bindweefselstructuur die loopt van het hielbeen naar de tenen. Ze ondersteunt de voetboog en helpt bij elke stap om krachten op te vangen en opnieuw vrij te geven.
Wanneer deze peesplaat langdurig overbelast raakt, kunnen kleine beschadigingen ontstaan. Dit noemen we fasciitis plantaris. Hoewel de naam doet vermoeden dat het om een ontsteking gaat, blijkt uit onderzoek dat er vaak eerder sprake is van een overbelast en geïrriteerd weefsel dan van een echte ontstekingsreactie.
Wat is een hielspoor?
Een hielspoor is een klein botuitsteeksel aan het hielbeen.
Veel mensen denken dat dit botuitsteeksel de pijn veroorzaakt, maar dat is slechts zelden het geval.
Uit wetenschappelijk onderzoek weten we dat:
veel mensen een hielspoor hebben zonder klachten;
veel mensen met hielpijn helemaal geen hielspoor hebben;
het hielspoor meestal ontstaat als gevolg van langdurige trekkrachten van de fascia plantaris.
Met andere woorden: het hielspoor is meestal het gevolg, niet de oorzaak.
Daarom richten we ons tijdens de kinesitherapie niet op het botuitsteeksel, maar op de reden waarom de fascia plantaris overbelast geraakt.
Hoe herken je fasciitis plantaris?
De meest voorkomende symptomen zijn:
pijn onder de hiel;
pijn aan de binnenzijde van het hielbeen;
ochtendpijn bij de eerste stappen;
pijn na lang zitten;
klachten tijdens langdurig wandelen;
gevoeligheid wanneer je op de hiel drukt;
verbetering wanneer je enkele minuten gestapt hebt, gevolgd door opnieuw pijn na langdurige belasting.
Veel mensen beschrijven het gevoel alsof ze op een steentje stappen.
Hoe ontstaat fasciitis plantaris?
Fasciitis plantaris ontstaat zelden door één enkele oorzaak.
Meestal is het een combinatie van factoren die ervoor zorgt dat de peesplaat meer belasting krijgt dan ze aankan.
Mogelijke oorzaken zijn:
een plotse toename van wandelen of lopen;
langdurig rechtstaan;
stijve kuitspieren;
beperkte enkelmobiliteit;
beperkte mobiliteit van de grote teen;
zwakke intrinsieke voetspieren;
verminderde balans;
overgewicht;
onvoldoende herstel tussen trainingen;
schoenen die de natuurlijke voetfunctie beperken.
Bij Barefoot Antwerp bekijken we daarom altijd het volledige bewegingspatroon.
Want waarom zou de fascia plantaris overbelast raken?
Dat is vaak een interessantere vraag dan waar de pijn precies zit.
Waarom rust meestal niet de oplossing is
Een veelgemaakte fout is volledige rust nemen.
Hoewel een korte periode van relatieve rust nuttig kan zijn, blijkt uit onderzoek dat bindweefsel juist sterker wordt wanneer het opnieuw gecontroleerd belast wordt.
Net zoals spieren sterker worden door training, past ook de fascia plantaris zich aan belasting aan.
Daarom bestaat een goede behandeling uit een combinatie van:
geleidelijke belasting;
krachttraining;
mobiliteit;
oefentherapie;
belastingmanagement.
Waarom kinesitherapie helpt bij fasciitis plantaris
Bij kinesitherapie behandelen we niet alleen de pijnlijke hiel.
We onderzoeken onder andere:
de mobiliteit van de enkel;
de beweeglijkheid van de grote teen;
de kracht van de voetspieren;
de kracht van de kuiten;
de balans;
de stand van de voet;
het wandel- of looppatroon;
de belasting tijdens werk en sport.
Op basis daarvan maken we een persoonlijk behandelplan.
Iedere voet is immers anders.
De rol van oefentherapie
Oefentherapie vormt de basis van een succesvolle behandeling.
Het doel is om de belastbaarheid van de fascia plantaris opnieuw op te bouwen.
Afhankelijk van de oorzaak kunnen oefeningen gericht zijn op:
kuitversterking;
excentrische training;
mobiliteit van de enkel;
mobiliteit van de grote teen;
versterken van de intrinsieke voetspieren;
verbeteren van de voetboogfunctie;
evenwicht en stabiliteit;
wandel- en looptechniek.
Onderzoek toont aan dat actieve oefentherapie op lange termijn betere resultaten geeft dan uitsluitend passieve behandelingen.
Barefoot training als onderdeel van het herstel
Bij Barefoot Antwerp gebruiken we vaak barefoot training als onderdeel van de revalidatie.
Dat betekent niet dat iedereen onmiddellijk blootsvoets moet gaan wandelen of lopen.
Barefoot training draait vooral om het opnieuw leren gebruiken van de voet zoals hij bedoeld is.
Hierbij trainen we onder andere:
voetkracht;
stabiliteit;
proprioceptie;
grote teenmobiliteit;
natuurlijke afwikkeling;
evenwicht.
Een sterkere voet verdeelt de belasting beter over de volledige voet, waardoor de fascia plantaris minder overbelast wordt.
Zijn schoenen de oorzaak?
Niet noodzakelijk.
Schoenen zijn zelden de enige oorzaak van hielpijn.
Wel zien we regelmatig dat stijve schoenen, een smalle teenbox of een dikke zool de natuurlijke functie van de voet beperken.
Daarom bekijken we tijdens de behandeling ook welk type schoenen het best past bij jouw situatie.
Soms kunnen barefoot schoenen op termijn een interessante keuze zijn, maar steeds onder begeleiding en via een geleidelijke opbouw.
Kan fasciitis plantaris vanzelf overgaan?
Ja, maar dat kan lang duren.
Bij sommige mensen verdwijnen de klachten spontaan na enkele maanden.
Bij anderen blijven ze meer dan een jaar aanwezig.
Door tijdig te starten met kinesitherapie, oefentherapie en gerichte belasting kan dit herstelproces vaak aanzienlijk versneld worden.
Hoe behandelen we fasciitis plantaris bij Barefoot Antwerp?
Elke behandeling start met een uitgebreide analyse.
We bekijken niet alleen de hiel, maar de volledige bewegingsketen:
voetfunctie;
enkelmobiliteit;
kuitkracht;
grote teenmobiliteit;
heupcontrole;
balans;
wandelpatroon;
sportbelasting.
Op basis daarvan stellen we een persoonlijk behandelplan op met kinesitherapie, oefentherapie en waar nodig barefoot training.
Ons doel is niet alleen de pijn te verminderen, maar vooral ervoor te zorgen dat de klachten niet telkens opnieuw terugkomen.
Veelgestelde vragen
Is een hielspoor hetzelfde als fasciitis plantaris?
Nee. Een hielspoor is een botuitsteeksel. Fasciitis plantaris is een overbelasting van de peesplaat onder de voet.
Helpt kinesitherapie bij hielspoor?
Ja. Vooral wanneer de pijn afkomstig is van een overbelaste fascia plantaris. Met kinesitherapie en oefentherapie kunnen de onderliggende oorzaken aangepakt worden.
Is wandelen goed bij fasciitis plantaris?
Ja, zolang de belasting aangepast wordt aan je klachten. Volledige rust is meestal niet nodig.
Moet ik speciale steunzolen dragen?
Niet altijd. Bij sommige mensen kunnen steunzolen tijdelijk nuttig zijn, maar ze lossen de oorzaak meestal niet op. Een behandeling die inzet op kracht, mobiliteit en voetfunctie biedt vaak een duurzamere oplossing.
Kan barefoot training helpen?
Ja, mits een geleidelijke opbouw. Barefoot training is bedoeld om de voet sterker, stabieler en beter belastbaar te maken. Dit gebeurt steeds aangepast aan jouw klachten.
Samengevat
Fasciitis plantaris is meer dan alleen een pijnlijke hiel. De klacht ontstaat vaak doordat de belasting op de peesplaat groter is dan haar belastbaarheid.
Met een gerichte aanpak via kinesitherapie, oefentherapie en barefoot training kan de voet opnieuw sterker worden en neemt de kans op herval af.
Heb je al weken of maanden last van hielpijn? Dan is het zinvol om niet alleen de pijn te behandelen, maar ook de oorzaak ervan te onderzoeken.
Bij Barefoot Antwerp bekijken we je volledige bewegingspatroon en werken we samen aan een duurzaam herstel, zodat je opnieuw comfortabel kunt wandelen, lopen en bewegen.